} });
 

Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG), Charles Kichere

Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG), Charles Kichere ameishauri Serikali kuipa nguvu Tume ya Taifa ya Uchaguzi (NEC) kuajiri watumishi wake watakaoweza kusimamia uchaguzi kwa haki badala ya kuendelea kutegemea waliopo kwenye mfumo wa Serikali.

 

Mei 10, 2019, Mahakama Kuu ilitoa hukumu ya kubatilisha vifungu vya 7(1) na 7(3) vya sheria ya uchaguzi vinavyowapa mamlaka wakurugenzi wa miji, wilaya, manispaa na majiji kuwa wasimamizi wa uchaguzi kwenye maeneo yao.

 

Shauri hilo lilifunguliwa na mwanaharakati wa Katiba, Bob Wangwe akishirikiana na Kituo cha Sheria na Haki za Binadamu (LHRC).

 

Hata hivyo, Serikali ilikata rufaa kuipinga hukumu huyo na baadaye Oktoba 2019 Mahakama ya Rufani ikabatilisha uamuzi na hivyo kuruhusu wakurugenzi waendelee kusimamia uchaguzi.

 

Pamoja na uamuzi huo, suala hilo limeendelea kulalamikiwa na na sasa limeibuka mara kadhaa wakati wa kutoa maoni katika kikosi kazi kilichoundwa na Rais Samia Suluhu Hassan kuhusu demokrasia ya vyama vingi vya siasa.

 

Miongoni mwa waliozungumzia suala hilo ni CAG Kichere, ambaye ameungana na viongozi wengine kupendekeza uwepo muundo wa tume ya uchaguzi utakaoifanya iwe huru na hivyo kuaminika zaidi.

 

Wengine waliozungumzia suala hilo ni Jaji Damian Lubuva na CAG mstaafu, Profesa Mussa Assad ambao pia kwa nyakati tofauti wameshauri kuhusu uhuru wa Tume hiyo.

 

Dhana ya mgongano wa masilahi

Akizungumza Dar es Salaam baada ya kuwasilisha maoni yake, CAG Kichere alisema watumishi wa Serikali, wakiwemo wakurugenzi (wa halmashauri, miji, majiji na manispaa) kuendelea kusimamia uchaguzi kunakuwa na kitu kinaitwa passive conflict of interest (dhana ya mgongano wa masilahi).

 

Alisema ili kuondoa dhana tume ya uchaguzi ipewe nguvu ya kuajiri watumishi wake.

 

Alisema ikiwa tume itaajiri yenyewe watumishi wake wote, hali hiyo itasaidia kujenga imani kwa wananchi juu ya taasisi hiyo ambayo alisema kwa sasa imekuwa ikilalamikiwa na moja ya sababu ni kutumia watumishi walioajiriwa na Serikali, ambao wanadaiwa kutotenda haki kwenye usimamizi.

 

“Kwenye uchaguzi tumetoa maoni yetu jinsi ya kuendesha chaguzi, tunatakiwa kuangalia, tume inatakiwa iweje na tumependekeza iwe na nguvu ya kuajiri watumishi kwa kuzingatia vigezo watakavyoweka kusimamia uchaguzi ili kuondoa malalamiko kwa baadhi ya watu.

 

“Tumependekeza watumishi wa tume waajiriwe, iwe ndani au nje, tume ipewe nguvu ya kuajiri watumishi wake badala ya kuendelea kutegemea watumishi walioko kwenye system (mfumo wa Serikali), wanatakiwa wawe waajiriwa wa tume ili waweze kusimamia uchaguzi,” alisema.

 

Kufanya hivyo, alisema kutaenda kusaidia kuondoa minong’ono na malalamiko kwamba wakurugenzi wakisimamia uchaguzi wanakuwa na upendeleo kwa baadhi ya wagombea.

 

“Kunakuwa na kitu kinaitwa passive conflict of interest, pengine wanaweza wakawa wanafanya kazi yao vizuri lakini kwa kuwa ni watumishi wa Serikali, watu wakasema ‘wakurugenzi ni waajiriwa wa Serikali na wameteuliwa wanaweza wakawa wana upendeleo’, lakini kumbe si kweli na wanaweza kuwa wanafanya kazi yao vizuri tu ila hiyo dhana inaleta hiyo changamoto,” alisema Kichere.

 

Waombe kazi, wafanyiwe usahili

Wiki iliyopita, Jaji Lubuva, mwenyekiti mstaafu wa NEC na aliyepata kuwa mwanasheria mkuu wa Serikali Zanzibar na baadaye Muungano, alishauri Serikali kuangalia utaratibu mpya wa upatikanaji wa watendaji wakuu wa tume ya uchaguzi.

 

Alishauri liundwe jopo chini ya jaji mkuu la kuwafanyia usahili waombaji wa kazi hizo, kisha jopo hilo liwasilishe kwa Rais majina ya watakaopita katika mchujo kwa ajili ya uteuzi.

 

“Wakisharidhika huyu au yule anatufaa kuwa mwenyekiti au Kamishina, majina hayo ndiyo yapelekwe kwa Rais afanye uteuzi. Hii itasaidia kuendana na imani ya wahusika,” alisema Jaji Lubuva, aliyepata pia kuwa waziri wa sheria.

 

Hata CAG mstaafu Profesa Mussa Assad alipotoa maoni yake alishauri kwamba katika kutengeneza misingi ya utawala bora, ni vizuri kuboresha kwa kuangalia mifumo au miundo mizuri na nafasi ambazo zipo kuhakikisha zinajazwa kwenye huo muundo.

 

Alishauri watumishi wapatikane wenye sifa nzuri na wasiokuwa waongo, akitolea kwenye Tume ya Uchaguzi.

 

Alisema taasisi hiyo ni muhimu na nafasi hizo zinatakiwa kujazwa kisheria na si vinginevyo na watu wote wanatakiwa kukubaliana nani anastahili kukaa katika nafasi fulani kulingana na elimu na uzoefu wake.

 

Wakati huohuo, CAG Kichere alitumia fursa hiyo kuvishauri vyama vya siasa kupitia mikutano yao ya kisiasa kutengeneza utaratibu wa kutoa hoja na mapendekezo ya namna ya kujenga na kuimarisha uchumi wa Taifa lao.

soma habari kila siku kazi yetu ni kuhakikisha unapata unachotaka +255 769 305 957 #NURU YA KRISTO INAKUANGAZIA

Facebook Blogger Plugin by TeachMaker

Post a Comment

 
Top